Anayasa Mahkemesi’nin boşanma sonrası yoksulluk nafakasına ilişkin kararı 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine konuyu inceleyen AYM, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında bulunan “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline oyçokluğuyla karar verdi.
Yoksulluk nafakası kaldırılmadı
Kararın en önemli ayrıntısı, yoksulluk nafakasının kendisinin kaldırılmamış olması.
Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan tarafın, diğer tarafın mali gücü oranında nafaka talep edebilmesini düzenliyor.
AYM, maddenin tamamını değil yalnızca “süresiz olarak” ifadesini iptal etti. Dolayısıyla karar, boşanma sonrasında yoksulluğa düşen eşin nafaka isteme hakkını ortadan kaldırmıyor.
AYM neden iptal etti?
AYM gerekçesinde mevcut düzenlemenin hâkime yoksulluk nafakasının süresini belirleme konusunda takdir yetkisi vermemesine dikkat çekti.
Mahkeme, boşanma sonrasında eşlerden birinin geçimini sağlayamayacak duruma düşmesini engellemek amacıyla nafaka öngörülmesinin meşru olduğunu belirtirken, yükümlülüğün herhangi bir ölçüt bulunmadan kategorik biçimde süresiz hale gelmesinin nafaka ödeyen taraf açısından ağır bir külfete dönüşebileceğini değerlendirdi.
AYM’ye göre yeni sistemde evliliğin süresi, tarafların yaşı, eğitim ve sağlık durumları ile ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilme kapasiteleri gibi unsurlar dikkate alınabilecek.
Mahkeme ayrıca koşullara göre nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılabileceği gibi, bazı özel durumlarda yaşam boyu devam etmesine olanak sağlayacak bir sistem kurulabileceğine de işaret etti.
Karar hemen uygulanmayacak
AYM, “süresiz olarak” ibaresinin hemen yürürlükten kaldırılmasının hukuki boşluk doğuracağını değerlendirdi.
Bu nedenle iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi. Böylece yasama organına yeni düzenleme yapılabilmesi için süre tanınmış oldu.
Kararın bugün yayımlanmasıyla birlikte dokuz aylık süre başladı. Mevcut nafakalar bugün itibarıyla kendiliğinden sona ermiyor. AYM kararında mevcut nafaka kararlarının topluca ortadan kaldırılmasına ilişkin bir hüküm de bulunmuyor.
Şimdi gözler yeni nafaka düzenlemesinde
Kararın ardından yoksulluk nafakasının hangi koşullarda ve ne kadar süreyle ödeneceğine ilişkin yeni yasal çerçevenin oluşturulması gündeme gelecek.
AYM’nin kararı tek tip bir süre belirlemiyor. “Bir yıl evliliğe bir yıl nafaka” gibi sabit bir formül de kararda yer almıyor. Yeni sistemin ayrıntıları yapılacak yasal düzenlemeyle netleşecek.
