Menopoz döneminde östrojen seviyesinin azalması vücudun yağ depolama biçimini değiştirebiliyor. Karın çevresinde yağlanma daha belirgin hale gelirken yaşla birlikte kas kütlesinin azalması, fiziksel aktivitenin düşmesi ve uyku düzenindeki değişiklikler de kilo kontrolünü güçleştirebiliyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, her kilo artışının doğrudan menopoza bağlanmaması gerektiğini belirtiyor.
“Karın çevresindeki yağlanma, bazı kadınlarda insülin direnci ve metabolik risklerle ilişkili olabilir. Ancak her kilo artışını doğrudan menopoza bağlamak doğru değildir. Tiroid hastalıkları, beslenme alışkanlıkları, uyku sorunları ve fiziksel aktivite düzeyi de değerlendirilmelidir.”
Zayıflama iğneleri her kadın için uygun değil
Kilo yönetiminde kullanılan GLP-1 reseptör agonistleri ve benzer etki mekanizmalarına sahip ilaçlar, iştah ve tokluk üzerindeki etkileri nedeniyle son dönemde yaygın biçimde tartışılıyor. Ancak menopoz sırasında kilo alınması, tek başına bu ilaçların kullanılması için yeterli bir gerekçe oluşturmuyor.
Tedavi kararı verilirken vücut kitle indeksi, eşlik eden hastalıklar, kullanılan diğer ilaçlar ve kişinin genel sağlık durumunun değerlendirilmesi gerekiyor.
Soypaçacı, özellikle sosyal medyada paylaşılan kişisel deneyimlere dayanarak doktor değerlendirmesi olmadan ilaç kullanılmaması gerektiğini vurguluyor:
“Menopoz döneminde kilo kontrolünde güçlük yaşanması, her kadın için aynı tedavinin uygun olduğu anlamına gelmez. Bir kişide kullanılan ilacın başka bir kişide aynı etkiyi göstermesi veya aynı güvenlilik profiline sahip olması beklenemez.”
Kilo verirken kas ve kemik kaybına dikkat
Menopozda östrojen seviyesinin azalması kemik mineral yoğunluğundaki kaybın hızlanmasıyla ilişkili olabiliyor. Yaş ilerledikçe kas kütlesinin azalması da fiziksel güç üzerinde etkili oluyor.
Kilo verme sırasında yalnızca yağ dokusu değil, yağsız vücut kütlesi de azalabiliyor. Bu nedenle özellikle hızlı kilo kaybı, yetersiz protein tüketimi ve hareketsizliğin bir araya gelmesi kas kaybı açısından önem taşıyor.
Hormon tedavisiyle birlikte kullanılabilir mi?
Menopoz hormon tedavisi sıcak basması, gece terlemesi ve uyku sorunları gibi menopoz belirtilerinin yönetiminde bazı kadınlarda uygulanabiliyor. Kilo yönetiminde kullanılan ilaçlarla hormon tedavisinin birlikte kullanımına ilişkin araştırmalar ise devam ediyor.
Soypaçacı, iki tedavinin farklı amaçlarla kullanıldığına dikkat çekiyor:
“Menopoz hormon tedavisi ile kilo yönetiminde kullanılan ilaçlar farklı tıbbi amaçlarla uygulanır. Bu tedavilerin birlikte kullanılması her kadın için gerekli veya uygun değildir.”
Uzman ayrıca hormon tedavisinin kilo vermek amacıyla başlanacak bir tedavi olmadığını vurguluyor.
İlaç bırakılınca kilo geri gelebilir
Kilo yönetiminde kullanılan ilaçların bırakılmasının ardından bazı kişilerde iştah artışı ve yeniden kilo alımı görülebiliyor. Bu nedenle tedavinin yalnızca ilaç kullanılan dönemle sınırlı değerlendirilmemesi gerekiyor.
Beslenme, fiziksel aktivite ve uyku düzeninin yanı sıra metabolik hastalıkların da birlikte ele alınması gerektiğini belirten Soypaçacı, ilaç tedavisinin sürdürülmesi veya sonlandırılması kararının hekim tarafından verilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Menopoz dönemindeki kilo yönetiminde hedefin yalnızca tartıdaki rakamı azaltmak olmadığını belirten Soypaçacı, kas ve kemik sağlığının korunması ile metabolik risklerin değerlendirilmesinin de sürecin önemli parçaları olduğunu vurguluyor.
